Wojciech Jaruzelski

Wojciech Witold Jaruzelski
Data i miejsce urodzenia	6 lipca 1923 Kurów
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Okres urzędowania	od 19 lipca 1989 Prezydent PRL od 31 grudnia 1989 Prezydent RP do 22 grudnia 1990 (wcześniej Przew. Rady Państwa od 1985)
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Pierwsza Dama	Barbara Jaruzelska
Poprzednik	Henryk Jabłoński (jako głowa państwa)
Następca	Lech Wałęsa
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 6 stycznia 1965 do 10 kwietnia 1968
Poprzednik	Jerzy Bordziłowski
Następca	Bolesław Chocha
Minister obrony narodowej
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 1968 do 1983
Poprzednik	Marian Spychalski
Następca	Florian Siwicki
Premier Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 11 lutego 1981 do 6 listopada 1985
Poprzednik	Józef Pińkowski
Następca	Zbigniew Messner
I sekretarz KC PZPR
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 18 października 1981 do 29 lipca 1989
Poprzednik	Stanisław Kania
Następca	Mieczysław Rakowski
Poseł IX kadencji Sejmu PRL
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 13 października 1985 do 3 czerwca 1989
6. Przewodniczący Rady Państwa
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 6 listopada 1985 do 29 lipca 1989
Poprzednik	Henryk Jabłoński

Wojciech Witold Jaruzelski
Minister Obrony Narodowej gen. dyw. Wojciech Jaruzelski w 1968
generał armii
Data i miejsce urodzenia	6 lipca 1923 Kurów
Przebieg służby
Lata służby	1943–1991
Stanowiska	prezydent PRL i RP, przew. Rady Państwa PRL, premier PRL, minister ON, szef SG WP
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa, stan wojenny w Polsce
Odznaczenia

Wojciech Witold Jaruzelski (ur. 6 lipca 1923 w Kurowie) – polski dowódca wojskowy, generał armii Wojska Polskiego, szef Głównego Zarządu Politycznego WP (1960–1965), szef Sztabu Generalnego WP (1965–1968), minister obrony narodowej (1968–1983), przewodniczący Komitetu Obrony Kraju – Zwierzchnik Sił Zbrojnych, Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych na wypadek wojny, współtwórca Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego; stał na czele Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego, która w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 wprowadziła na terytorium Polski stan wojenny (1981–1983), działacz partyjny i państwowy, polityk, członek Biura Politycznego KC PZPR (1971–1989), I sekretarz KC PZPR (1981–1989), poseł na Sejm PRL III, IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji, prezes Rady Ministrów PRL (1981–1985), Przewodniczący Rady Państwa PRL (1985–1989), Prezydent PRL (1989) i Prezydent RP (1989–1990).

[edytuj] Dzieciństwo i młodość

Wywodzi się z rodziny ziemiańskiej herbu Ślepowron. Ojciec (Władysław Mieczysław Jaruzelski) walczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920, dziadek (Wojciech Jaruzelski senior) w powstaniu styczniowym^[1]. Wojciech Jaruzelski przyszedł na świat w majątku w Kurowie, gdzie jego ojciec zajmował wtedy posadę administratora. 7 października 1923 został ochrzczony w tamtejszym kościele rzymskokatolickim.

Przed wojną uczęszczał do gimnazjum prowadzonego przez zakon marianów na warszawskich Bielanach. We wczesnej młodości był bardzo religijnym i dobrze zapowiadającym się uczniem. W 1939 wraz z rodziną przeniósł się na Litwę, a po aneksji tego kraju przez ZSRR w 1940 został zesłany na Syberię. Pracował w tajdze^[2] przy wyrębie lasów, gdzie nabawił się choroby oczu, ślepoty śnieżnej, która trwale uszkodziła mu wzrok. Podczas zesłania zmarł jego ojciec, Władysław, pochowany w Bijsku.

[edytuj] Kariera wojskowa

[edytuj] II wojna światowa

Sam Jaruzelski po nieudanej próbie dostania się do armii Andersa, ukończył szkołę oficerską w Riazaniu i został skierowany do 2. Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego jako dowódca plutonu zwiadu. Jako pomocnik szefa sztabu 5. Pułku Piechoty ds. zwiadu, przeszedł szlak bojowy 1. Armii Wojska Polskiego. Brał udział w walkach nad Wisłą, na przyczółku magnuszewskim, o Warszawę, o przełamanie Wału Pomorskiego, a także nad Bałtykiem, Odrą i Łabą.

[edytuj] Polska Ludowa

Według dokumentów znajdujących się w archiwach IPN współpracował w latach 1946–1954 jako agent informator z Informacją Wojskową pod pseudonimem "Wolski"^[3]. Odmienną interpretację wydarzeń przedstawia Wojciech Jaruzelski:..nie byłem w informacji wojskowej... natomiast ja zostałem posądzony o to, że byłem tajnym współpracownikiem, którego pozyskano do tej współpracy 23 marca '46 r. Byłem wtedy chyba jeszcze kapitanem, czy porucznikiem nawet, było to w Hrubieszowie w czasie walk z podziemiem ukraińskim, krwawych walk. Ja byłem szefem zwiadu pułku i współpracowałem rzeczywiście i to było absolutnie zrozumiałe i konieczne z szefem kontrwywiadu pułku. I nie wiem skąd przeniesiono potem dalej tę formułę, bez żadnych podstaw...^[4][5].

Ukończył z wyróżnieniem Wyższą Szkołę Piechoty i Akademię Sztabu Generalnego. W latach 1947–1957 był wykładowcą taktyki i służby sztabów w Wyższej Szkole Piechoty, szefem Zarządu Akademii Wojskowych, Szkół i Kursów Oficerskich oraz zastępcą szefa Głównego Zarządu Wyszkolenia Bojowego (w 1956 awansowany jako najmłodszy w korpusie oficerskim do stopnia generała); w październiku tego samego roku, jako jedyny polski generał, opowiedział się za pozostaniem marszałka Konstantego Rokossowskiego w LWP. W latach 1950–1952 brał udział w zajęciach dwuletniego Wieczorowego Uniwersytetu Marksizmu i Leninizmu, które ukończył z oceną bardzo dobrą. W latach 1957–1960 dowodził 12. Dywizją Zmechanizowaną w Szczecinie.

Jako dowódca sił zbrojnych PRL 16 lipca 1975 wyraził zgodę zestrzelenia polskiego cywilnego samolotu AN-2, którego pilot Dionizy Bielański zamierzał uciec do Austrii^[6][7].

Zawodową służbę wojskową zakończył 31 stycznia 1991.

[edytuj] Awanse

• chorąży – 16 grudnia 1943
• podporucznik – 11 listopada 1944
• porucznik – 25 kwietnia 1945
• kapitan – 22 lipca 1946
• major – 10 lipca 1948
• podpułkownik – 25 stycznia 1949
• pułkownik – 31 grudnia 1953
• generał brygady – 14 lipca 1956
• generał dywizji – 13 lipca 1960
• generał broni – 9 lipca 1968
• generał armii – 23 września 1973

[edytuj] Kariera polityczna w PRL

W 1960 został powołany na stanowisko szefa Głównego Zarządu Politycznego WP^[8], a w 1962 mianowany wiceministrem obrony narodowej. Od 1965 pełnił funkcję szefa Sztabu Generalnego WP.

Do Polskiej Partii Robotniczej wstąpił w 1947. Od 1964 był członkiem Komitetu Centralnego PZPR. W latach 1970–1971 był zastępcą członka, a od 1971 – członkiem Biura Politycznego KC PZPR. Na IV Plenum KC PZPR (18 października 1981) został wybrany I sekretarzem KC PZPR.

[edytuj] Marzec 1968

W okresie 1967–1968 jako członek ścisłego kierownictwa resortu obrony współodpowiedzialny^{[potrzebne źródło]} był za usuwanie z armii i degradację blisko 1300 oficerów pochodzenia żydowskiego lub Polaków ożenionych z kobietami pochodzenia żydowskiego, co było częścią antysemickich działań władz państwowych, których kulminacją były tzw. wydarzenia marcowe.

Wojciech Jaruzelski (po prawej) i Fidel Castro (po lewej) w maju 1972

Od 11 kwietnia 1968 do 21 listopada 1983 był ministrem obrony narodowej. Podczas pełnienia tej funkcji podległe mu jednostki LWP brały udział w tłumieniu Praskiej Wiosny przez siły Układu Warszawskiego w ramach operacji Dunaj.

[edytuj] Grudzień 1970

Wojciech Jaruzelski nadzorował także tłumienie wystąpień robotników w czasie wydarzeń grudnia 1970 na Wybrzeżu, piastował wówczas stanowisko Ministra Obrony Narodowej. Z tego powodu zarzucano mu współodpowiedzialność za krwawe wydarzenia, które miały wtedy miejsce. Jaruzelski twierdził, iż rozkaz strzelania do robotników zapadł w najwyższym kierownictwie PZPR, do którego, jako zastępca członka Biura Politycznego KC PZPR, on wtedy nie należał i nie ponosi odpowiedzialności za to, co się stało.

Nie protestował przeciwko decyzji o użyciu broni wobec demonstrantów^[9], która zapadła na posiedzeniu Biura Politycznego KC PZPR 15 grudnia w Warszawie (był na nim obecny). Zdaniem krytyków gen. Jaruzelskiego, brak jego sprzeciwu i jednomyślność decyzyjna innych członków narady wskazują, iż w rzeczywistości decyzja o użyciu broni zapadła kolegialnie^[9], zatem gen. Jaruzelski ponosi za tę decyzję współodpowiedzialność.

Jurij Andropow i gen. Wojciech Jaruzelski w 1980

Wojciech Jaruzelski i Nicolae Ceauşescu

Uczestniczył także w przygotowaniach do pacyfikacji strajków na Wybrzeżu, wydając jako Minister Obrony Narodowej liczne decyzje – 8 grudnia 1970 gen. Jaruzelski wydał rozkaz^[9] (rozkaz MON nr 8884/Oper.) (...) w sprawie zasad współdziałania wojska i resortu spraw wewnętrznych w zakresie zwalczania wrogiej działalności (...), który stanowił podstawę do kooperacji MON i MSW w tłumieniu robotniczych protestów w czasie wydarzeń grudnia 1970 i był jedną z przyczyn późniejszej masakry.

Także 14 grudnia 1970 o godz. 23:40 z polecenia gen. Jaruzelskiego szef Sztabu Generalnego WP wydał tajny szyfrogram^[9] nakazujący dowódcom okręgów wojskowych przeprowadzających akcję pacyfikacyjną na Wybrzeżu podjęcie działań w przypadku ewentualnego użycia wojsk do zadań specjalnych i faktycznie włączający siły zbrojne do konfliktu.

[edytuj] Stan wojenny

 Osobny artykuł: Stan wojenny w Polsce 1981-1983.

Już od sierpnia 1980 rozpoczął prace studyjne nad wprowadzeniem stanu wojennego w Polsce, prowadzone w ramach Komitetu Obrony Kraju i Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. 12 listopada 1980, dwa dni po oficjalnej rejestracji NSZZ Solidarność ujawnił na posiedzeniu KOK-u, że przygotowany został zestaw niezbędnych aktów prawnych dotyczących stanu wojennego^[10]. 1 grudnia władze ZSRR przekazały polskim wojskowym plany wkroczenia wojsk radzieckich do Polski w ramach ćwiczeń "Sojuz 81". Gotowość operacyjną do przekroczenia granicy wyznaczono na 8 grudnia.

5 grudnia na szczycie państw Układu Warszawskiego w Moskwie gen. Wojciech Jaruzelski przedstawił koncepcję samodzielnego zlikwidowania "Solidarności" i opozycji, gdy tylko wystąpią pierwsze oznaki wyczerpania społeczeństwa.

13 grudnia 1981 wprowadził w Polsce stan wojenny i stanął na czele Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON).

W lutym 1992 Sejm przeważającą liczbą głosów podjął uchwałę, w której uznał decyzję o wprowadzeniu stanu wojennego za sprzeczną z konstytucją PRL. Powołano specjalną komisję do przesłuchania ówczesnych członków Rady Państwa, po roku parlament został jednak rozwiązany, a przejmujące wówczas władzę SLD i PSL zrezygnowały z kontynuacji śledztwa parlamentarnego. Jaruzelskiego doceniono, zapraszając go na pierwsze posiedzenie Sejmu II kadencji. W 1996 komisja odpowiedzialności konstytucyjnej gromadząca dokumenty dotyczące stanu wojennego uznała, że wprowadzenie stanu wojennego było "wyższą koniecznością", sejm umorzył postępowanie wobec Jaruzelskiego podzielając opinię tej komisji.

Jedna z osób represjonowanych w okresie stanu wojennego, działacz chłopski Stanisław Helski uderzył Jaruzelskiego kamieniem w twarz podczas spotkania 11 października 1994, na którym promował on swą książkę w księgarni na placu Legionów we Wrocławiu^[11].

W rocznicę ogłoszenia stanu wojennego przed domem Wojciecha Jaruzelskiego odbywają się demonstracje zwolenników i przeciwników wprowadzenia stanu wojennego. 13 grudnia 2003 po raz pierwszy uczestniczyli w manifestacji zwolennicy Jaruzelskiego, którzy podziękowali mu za decyzję o wprowadzeniu stanu wojennego. Po raz pierwszy Jaruzelski wyszedł do demonstrujących, dziękując im za wyrazy poparcia i zagrzewając do dalszej walki "na froncie ideologicznym i edukacyjnym", podkreślił, iż "gdyby nie stan wojenny z 13 grudnia 1981, nie byłoby 13 grudnia w Kopenhadze i w Brukseli"^[12].

[edytuj] Prezes Rady Ministrów i I sekretarz KC PZPR

W latach 1961–1989 był posłem na Sejm PRL III, IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji. W 1981 został prezesem Rady Ministrów. Współtworzył PRON. W 1983 został powołany przez Sejm na przewodniczącego Komitetu Obrony Kraju – Zwierzchnika Sił Zbrojnych, a przez Radę Państwa mianowany Naczelnym Dowódcą Sił Zbrojnych na wypadek wojny.

W latach osiemdziesiątych inicjował reformy gospodarcze i instytucjonalne (np. powołanie Trybunału Stanu, Rzecznika Praw Obywatelskich czy Naczelnego Sądu Administracyjnego). Był twórcą Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa, która skupiała również kilku krytyków systemu, np. Macieja Giertycha, Ryszarda Bendera, Władysława Siłę-Nowickiego czy Krzysztofa Skubiszewskiego. Próby przemian gospodarczych spaliły na panewce (klęska w referendum).

Według Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej pracującej do 1994 Wojciech Jaruzelski wraz z Czesławem Kiszczakiem mieli w 1989 wydać polecenie zniszczenia stenogramów posiedzeń KC PZPR. Na początku lat 90. toczyło się w tej sprawie postępowanie, później, ze względów formalnych, umorzone^[13][14].

[edytuj] Przewodniczący Rady Państwa i Prezydent PRL

6 listopada 1985 został powołany przez Sejm na Przewodniczącego Rady Państwa. Funkcję tę sprawował aż do czasu zastąpienia Rady Państwa urzędem Prezydenta Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 19 lipca 1989.

Był głównym animatorem Okrągłego Stołu, choć nie uczestniczył w jego obradach. Nie kandydował też w przegranych przez komunistów wyborach do Sejmu w czerwcu 1989.

Gdy Wojewódzka Rada Narodowa w Białymstoku w 1983 zasugerowała nadanie mu stopnia Marszałka Polski^{[potrzebne źródło]}, odmówił. Miał podobno powiedzieć, że marszałkowie podczas wojny dowodzili armiami, a on jedynie plutonem kawalerii^{[potrzebne źródło]}. Poza tym WRN nie była organem uprawnionym do występowania z takimi wnioskami.

[edytuj] III Rzeczpospolita

[edytuj] Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

 Osobny artykuł: Kalendarium prezydentury Wojciecha Jaruzelskiego.

Grupowe zdjęcie na koniec spotkania Komitetu Konsultacyjnego Układu Warszawskiego w 1987 roku, od lewej do prawej: Gustáv Husák (CSRS), Todor Żiwkow (BLR), Erich Honecker (NRD), Michał Gorbaczow (ZSRR), Nicolae Ceausescu (RSS), Wojciech Jaruzelski (PRL) i János Kádár (WRL)

3 lipca 1989 Adam Michnik opublikował na łamach Gazety Wyborczej artykuł zatytułowany Wasz prezydent, nasz premier, gdzie pośrednio odniósł się do kontraktu zawartego przy Okrągłym Stole, gdy obie strony zgodziły się na ustanowienie urzędu prezydenta PRL.

Jeszcze 30 czerwca w obliczu demonstracji antykomunistycznej, jaka przeszła ulicami Warszawy pod hasłem Jaruzelski-musisz odejść, Wojciech Jaruzelski, przemawiając na XIII Plenum KC PZPR, oświadczył, że wycofuje swoją kandydaturę i zaproponował na najwyższy urząd w państwie Czesława Kiszczaka. Dopiero 18 lipca zgodził się ponownie kandydować na ten urząd, uzyskawszy poparcie NSZZ Solidarność^[15].

Od 19 lipca 1989 Prezydent PRL, a od 31 grudnia 1989 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, wybrany przez Zgromadzenie Narodowe przewagą jednego głosu. Popierał reformy rządu Mazowieckiego.

13 kwietnia 1990 podczas oficjalnej wizyty w ZSRR otrzymał od Michaiła Gorbaczowa kopie dokumentów dotyczących zbrodni katyńskiej z 1940.

W wyniku nacisku społecznego 19 września 1990 przesłał do Marszałka Sejmu projekt ustawy konstytucyjnej skracający jego kadencję oraz wprowadzający do porządku konstytucyjnego wybory powszechne Prezydenta RP.

Z chwilą objęcia urzędu przez nowo wybranego prezydenta-elekta Lecha Wałęsy 22 grudnia 1990 na mocy art. 2 Ustawy z dnia 27 września 1990 roku o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wygasła kadencja prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego.

Po 1990 wycofał się z życia politycznego, choć brał udział w debatach społecznych i politycznych (wypowiadał się na temat członkostwa Polski w Unii Europejskiej).

[edytuj] Działalność po prezydenturze

Jako były prezydent RP, zgodnie z ustawą o uposażeniu byłych prezydentów z 1996, Jaruzelski objęty jest dożywotnią ochroną osobistą Biura Ochrony Rządu. Z urzędu przysługuje mu także emerytura prezydencka, ale Jaruzelski nie pobiera pensji byłego prezydenta, decydując się na pozostanie przy generalskiej. Przysługują mu również pieniądze na prowadzenie biura oraz prawo do korzystania z lecznic państwowych.

[edytuj] Życie osobiste

Żoną Wojciecha Jaruzelskiego jest od 1960 Barbara Jaruzelska (ślub wzięli w Szczecinie), doktor filologii germańskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Ma córkę Monikę (małżonkę Dariusza Fedyniaka) oraz wnuka Gustawa.

[edytuj] Procesy karne

• 23 października 1996 – Sejm II kadencji uchwałą umorzył postępowanie prowadzone od 1993 przez sejmową Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności konstytucyjnej i karnej przed Trybunałem Stanu osób związanych z wprowadzeniem i realizacją stanu wojennego w tym i Wojciecha Jaruzelskiego.

• 17 kwietnia 2007 prokuratorzy pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej zakończyli śledztwo przeciwko autorom stanu wojennego – Wojciechowi Jaruzelskiemu i Czesławowi Kiszczakowi (w sumie aktem oskarżenia objęto 9 osób) i skierowali przeciwko nim akt oskarżenia do Sądu Rejonowego Warszawa-Śródmieście. Podstawą do postawienia zarzutów były m.in. odtajnione przez ministra obrony Radosława Sikorskiego dokumenty Układu Warszawskiego, w tym także "Myśl przewodnia wprowadzenia stanu wojennego" podpisana w marcu 1981 przez Jaruzelskiego i Kanię.

Wojciech Jaruzelski, jako stojący na czele utworzonej w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego, został oskarżony o:

1. zbrodnię komunistyczną, polegającą na kierowaniu "związkiem przestępczym o charakterze zbrojnym, mającym na celu popełnianie przestępstw"
2. podżeganie członków Rady Państwa PRL (organ ten formalnie wprowadził stan wojenny w PRL) do przekroczenia ich uprawnień poprzez uchwalenie dekretów o stanie wojennym w czasie trwającej sesji Sejmu PRL – wbrew obowiązującej wówczas Konstytucji.

Postępowanie sądowe rozpoczęło się w marcu 2008^[16]. Akt oskarżenia nie został odczytany, gdyż sąd w maju 2008 nakazał prokuratorowi z IPN-u uzupełnienie materiału dowodowego^[17] m.in. o przesłuchanie świadków Margaret Thatcher i Michaiła Gorbaczowa^[18][19].

• Jest również oskarżony w procesie o "sprawstwo kierownicze" masakry robotników Wybrzeża w grudniu 1970^[20].

[edytuj] Książki

[edytuj] Publikacje w języku polskim

• Stan wojenny. Dlaczego... (współpraca: Marek Jaworski, Włodzimierz Łoziński), Wyd. BGW, Warszawa 1992, ISBN 83-7066-345-1
• Różnić się mądrze. Jak doszło do stanu wojennego , Wyd. "Książka i Wiedza", Warszawa 1999, ISBN 83-05-13118-1
• Wyjaśniam, Wyd. MADO, Toruń 2001, ISBN 83-7322-125-5
• Przed Sądem, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2002, ISBN 83-7322-182-4
• Przeciwko bezprawiu, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2004, ISBN 83-7322-927-2
• Pod prąd. Refleksje rocznicowe, Wyd. Comandor, Warszawa 2005, ISBN 83-88329-97-9
• Historia nie powinna dzielić, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2006, ISBN 83-89886-73-1
• Być może to ostatnie słowo. (Wyjaśnienia złożone przed Sądem), Wyd, Comandor, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7473-039-6

[edytuj] Publikacje obcojęzyczne

• Parteitag der Polnischen Vereinigten Arbeiterpartei, Wyd. Dietz, Berlin 1987, ISBN 3-320-00877-3
• Hinter den Türen der Macht. Der Anfang vom Ende einer Herrschaft., Wyd. Militzke, Lipsk 1996, ISBN 3-86189-089-5
• Уроки истории – не соль на раны: беседа с Валентином Оскоцким (Lekcja historii – nie sól na rany: wywiad z Walentynem Oskockim), Wyd. Uzorocze, Riazań 2000 ISBN 5-85057-262-7

[edytuj] Odznaczenia

[edytuj] Polskie

• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 5 listopada 1948
• Order Budowniczych Polski Ludowej
• Order Sztandaru Pracy I klasy
• Order Krzyża Grunwaldu III klasy – 2 września 1945
• Krzyż Walecznych (dwukrotnie) – 24 czerwca 1945, 14 stycznia 1946
• Srebrny Krzyż Zasługi – 20 lipca 1945
• Srebrny Medal "Zasłużonym na Polu Chwały" (trzykrotnie) – 4 lutego 1945, 27 marca 1945, 12 maja 1945
• Medal Za udział w walkach w obronie władzy ludowej
• Medal 10-lecia Polski Ludowej – 1954
• Medal 30-lecia Polski Ludowej – 1974
• Medal 40-lecia Polski Ludowej – 1984
• Medal za Warszawę 1939-1945 – 1945
• Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk
• Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
• Złoty Medal "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny"
• Srebrny Medal "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny"
• Brązowy Medal "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny"
• Medal "Za udział w walkach o Berlin"
• Złoty Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju" – 1973
• Srebrny Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju" – 1968
• Brązowy Medal "Za Zasługi dla Obronności Kraju" – 1966
• Medal Komisji Edukacji Narodowej
• Medal Pro Memoria – 2005
• Złota Odznaka im. Janka Krasickiego
• Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego
• i wiele innych odznaczeń resortowych i organizacji społecznych

W sierpniu 1999 odznaczony medalem "Cztery Wieki Stołeczności Warszawy". Wręczył go ówczesny wiceprezydent miasta Jacek Zdrojewski. 21 grudnia 1999 Wojciech Jaruzelski zwrócił medal otrzymany w sierpniu po wiadomości prasowej informującej, że prezydent Warszawy Paweł Piskorski nie podtrzymałby tej decyzji, gdyby był o niej poinformowany. W liście do prezydenta miasta Wojciech Jaruzelski napisał m.in.:

Z całą powagą przyjąłem też Pańskie stwierdzenie, iż Pan nie przyznałby mi tego medalu. Wyciągając z powyższego logiczny wniosek, zwracam go na Pańskie ręce. Będę starał się zadowolić medalem z 1945 roku Za Wyzwolenie Warszawy, a także orderem Virtuti Militari, dwoma Krzyżami Walecznych oraz trzema srebrnymi Medalami Zasłużonym na Polu Chwały, w których to odznaczeniach mieści się cząstka uznania również dla warszawskiego etapu mej żołnierskiej drogi.

26 marca 2006 Wojciech Jaruzelski został odznaczony przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Zesłańców Sybiru. Komentując ten fakt, stwierdził, że cieszy się, iż prezydent Kaczyński wzniósł się ponad historyczne podziały. Po ujawnieniu tego faktu przez TVN Kancelaria Prezydenta oświadczyła, że Jaruzelski został odznaczony przez pomyłkę, gdyż Prezydent akceptował tylko postanowienia, nie zaś listy osób i nie zdawał sobie sprawy, że na liście występuje Wojciech Jaruzelski^[21]. Po tym oświadczeniu Jaruzelski odesłał otrzymane odznaczenie^[22] prezydentowi Lechowi Kaczyńskiemu.

[edytuj] Zagraniczne

• Order Lenina (ZSRR) – 1968 i 1983
• Order Rewolucji Październikowej (ZSRR) – 1973
• Order Czerwonego Sztandaru (ZSRR) – 1978
• Order Przyjaźni Narodów (ZSRR) – 1973
• Medal za Zdobycie Berlina (ZSRR)
• Medal "100-lecia urodzin Lenina" (ZSRR) – 1970
• Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR)
• Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR) – 1972
• Odznaka 25-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR) – 1970
• Medal 30-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR) – 1975
• Medal 40-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR) – 1985
• Medal "50 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" (ZSRR) – 1968
• Medal "60 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" (ZSRR) – 1978
• Medal "70 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" (ZSRR) – 1988
• Medal Żukowa (Rosja) – 1996
• Medal 50-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (Rosja) – 1995
• Medal 60-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 (Rosja) – 2005
• Order Suche Batora (Mongolia) – 1977
• Order Czerwonego Sztandaru (Mongolia) – 1983
• Order Georgi Dymitrowa (Bułgaria) – 1983
• Medal 30-lecia Bułgarskich Sił Zbrojnych (Bułgaria) – 1974
• Order Czerwonego Sztandaru (CSSR) – 1971
• Order Białego Lwa I klasy (CSSR) – 1978
• Order Klementa Gottwalda (CSSR) – 1983
• Medal "Za umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych" I stopnia (CSSR) – 1970
• Order Sztandaru Państwowego (KRL-D) – 1977
• Order Jose Marti (Kuba) – 1983
• Order Scharnhorsta (NRD) – 1975
• Order Gwiazdy Socjalistycznej Republiki Rumunii ze Wstęgą I klasy (Rumunia) – 1983
• Złoty Medal "Virtutea Ostaseasca" (Rumunia) – 1971
• Order Czerwonego Sztandaru (Węgry) – 1977
• Order Flagi z Diamentami I klasy (Węgry) – 1983
• Order Złotej Gwiazdy (Wietnam) – 1983
• Komandor Orderu Korony (Belgia) – 1967
• Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) – 1987
• Komandor Legii Honorowej (Francja) – 1989
• Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka Żeglarza (Portugalia) – 1975
• Kawaler Krzyża Wielkiego Udekorowany Wielką Wstęgą Orderu Zasługi Republiki Włoskiej^[23] (Włochy) – 1989
• i wiele innych medali zagranicznych^[24]

[edytuj] Wywód genealogiczny

[edytuj] Ciekawostki

• Jaruzelski uczęszczał do jednej klasy w gimnazjum wraz z Tadeuszem Gajcym, poetą i powstańcem warszawskim^[25].
• Podczas studiów na Akademii Sztabu Generalnego, koledzy Wojciecha Jaruzelskiego nazywali go "małym Jezusem" – z powodu niezwykłej przykładności, pilności, dobrego wychowania i wielkiej pobożności^[26].
• Jako Prezydent PRL i RP Jaruzelski na zalecenie BOR przewożony był opancerzonym pojazdem marki Volvo 760 GLE (rok produkcji 1986)^[27]. Po roku 2001 pojazd wykorzystywany był przez policję do przewożenia świadków koronnych^[28]. Obecnie jest eksponatem muzealnym na wyposażeniu Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu.

[edytuj] Zobacz też

Informacje w siostrzanych projektach:

 Grafiki i media  na Wikimedia Commons
 Teksty źródłowe  w Wikiźródłach
 Cytaty  w Wikicytatach
 Wiadomości  na Wikinews

• Grudzień 1970
• Okrągły Stół
• Skład Kancelarii Prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego
• Rząd Wojciecha Jaruzelskiego

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona gen. Wojciecha Jaruzelskiego
• Multimedialna strona internetowa o generale Jaruzelskim
• Zapis czatu z gen. Wojciechem Jaruzelskim
• "Ja też nosiłem mieczyk Chrobrego" – rozmowa z gen. Wojciechem Jaruzelskim
• Ryszard Kukliński: Jaruzelski's Attitude Behaviour and Style. [dostęp 14 grudnia 2008]. – raport płk Ryszarda Kuklińskiego przekazany CIA w styczniu 1983

Poprzednik gen. broni Jerzy Bordziłowski

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego 1965–1968

Następca gen. dyw. Bolesław Chocha

Poprzednik marsz. Marian Spychalski

Minister Obrony Narodowej 1968–1983

Następca gen. armii Florian Siwicki

Poprzednik Henryk Jabłoński

Przewodniczący Rady Państwa 1985–1989

Następca urząd zniesiono

p • d • e Prezydenci Polski Rzeczpospolita Polska (1918–1939) Gabriel Narutowicz • Stanisław Wojciechowski • Ignacy Mościcki Rząd na Uchodźstwie (1939–1990) Władysław Raczkiewicz • August Zaleski • Rada Trzech • Stanisław Ostrowski • Edward Raczyński • Kazimierz Sabbat • Ryszard Kaczorowski Rzeczpospolita Polska (1947–1952) Bolesław Bierut Polska Rzeczpospolita Ludowa (1989) Wojciech Jaruzelski Rzeczpospolita Polska (od 1989) Wojciech Jaruzelski • Lech Wałęsa • Aleksander Kwaśniewski • Lech Kaczyński • Bronisław Komorowski (prezydent elekt) Tymczasowo wykonujący obowiązki Prezydenta RP Maciej Rataj (1922, 1926) • Bronisław Komorowski (2010) • Bogdan Borusewicz (2010) • Grzegorz Schetyna (2010)

p • d • e Ministrowie obrony narodowej Polski Ludowej Michał Rola-Żymierski • Konstanty Rokossowski • Marian Spychalski • Wojciech Jaruzelski • Florian Siwicki

p • d • e Czwarty rząd Józefa Cyrankiewicza W dniu zaprzysiężenia Józef Cyrankiewicz • Stefan Ignar • Piotr Jaroszewicz • Zenon Nowak • Eugeniusz Szyr • Julian Tokarski • Franciszek Waniołka • Jerzy Albrecht • Janusz Burakiewicz • Aleksander Burski • Roman Gesing • Henryk Golański • Janusz Hrynkiewicz • Mieczysław Jagielski • Stefan Jędrychowski • Włodzimierz Lechowicz • Mieczysław Lesz • Piotr Lewiński • Jan Mitręga • Mieczysław Moczar • Zygmunt Moskwa • Lucjan Motyka • Marian Olewiński • Feliks Pisula • Antoni Radliński • Adam Rapacki • Marian Spychalski • Stanisław Sroka • Eugeniusz Stawiński • Jerzy Sztachelski • Witold Trąmpczyński • Wacław Tułodziecki • Stanisław Walczak Późniejsi członkowie rządu Marian Dmochowski • Andrzej Giersz • Stanisław Gucwa • Henryk Jabłoński • Wojciech Jaruzelski • Jan Kaczmarek • Franciszek Kaim • Jan Karol Kostrzewski • Michał Krukowski • Józef Kulesza • Tadeusz Kunicki • Stanisław Majewski • Edward Sznajder • Jerzy Szopa • Kazimierz Świtała

p • d • e Piąty rząd Józefa Cyrankiewicza W dniu zaprzysiężenia Józef Cyrankiewicz • Piotr Jaroszewicz • Stanisław Majewski • Marian Olewiński • Eugeniusz Szyr • Zdzisław Tomal • Janusz Burakiewicz • Zdzisław Drozd p.o. • Roman Gesing • Andrzej Giersz • Stanisław Gucwa • Janusz Hrynkiewicz • Henryk Jabłoński • Mieczysław Jagielski • Wojciech Jaruzelski • Stefan Jędrychowski • Jan Kaczmarek • Franciszek Kaim • Jan Karol Kostrzewski • Edward Kowalczyk • Michał Krukowski • Józef Kulesza • Tadeusz Kunicki • Włodzimierz Lechowicz • Piotr Lewiński • Jan Mitręga • Lucjan Motyka • Antoni Radliński • Edward Sznajder • Jerzy Szopa • Kazimierz Świtała • Józef Trendota • Stanisław Walczak Późniejsi członkowie rządu Włodzimierz Berutowicz • Alojzy Karkoszka • Stanisław Kociołek • Emil Kołodziej • Wincenty Kraśko • Jerzy Kusiak • Włodzimierz Lejczak • Wiesław Ociepka • Józef Okuniewski • Jerzy Olszewski • Kazimierz Olszewski • Stefan Olszowski • Jerzy Popko • Franciszek Szlachcic • Witold Trąmpczyński p.o. • Czesław Wiśniewski p.o. • Stanisław Wroński • Tadeusz Wrzaszczyk • Mieczysław Zajfryd • Edward Zawada

p • d • e Pierwszy rząd Piotra Jaroszewicza W dniu zaprzysiężenia Piotr Jaroszewicz • Mieczysław Jagielski • Franciszek Kaim • Jan Mitręga • Kazimierz Olszewski • Józef Tejchma • Zdzisław Tomal • Włodzimierz Berutowicz • Wojciech Jaruzelski • Stefan Jędrychowski • Jan Kaczmarek • Alojzy Karkoszka • Wincenty Kawalec • Emil Kołodziej • Edward Kowalczyk • Jerzy Kuberski • Tadeusz Kunicki • Jerzy Kusiak • Włodzimierz Lejczak • Wiesław Ociepka • Józef Okuniewski • Tadeusz Olechowski • Jerzy Olszewski • Stefan Olszowski • Jerzy Popko • Edward Sznajder • Jerzy Szopa • Marian Śliwiński • Stanisław Wroński • Tadeusz Wrzaszczyk • Mieczysław Zajfryd Późniejsi członkowie rządu Kazimierz Barcikowski • Tadeusz Bejm • Jerzy Gawrysiak • Adam Glazur • Mieczysław Grudzień • Sylwester Kaliski • Kazimierz Kąkol • Henryk Kisiel • Aleksander Kopeć • Stanisław Kowalczyk • Jan Kulpiński • Tadeusz Pyka • Tadeusz Rudolf • Tadeusz Skwirzyński • Maciej Wirowski

p • d • e Drugi rząd Piotra Jaroszewicza W dniu zaprzysiężenia Piotr Jaroszewicz • Longin Cegielski • Mieczysław Jagielski • Franciszek Kaim • Alojzy Karkoszka • Kazimierz Olszewski • Tadeusz Pyka • Józef Tejchma • Tadeusz Wrzaszczyk • Franciszek Adamkiewicz • Jerzy Bafia • Kazimierz Barcikowski • Tadeusz Bejm • Jerzy Gawrysiak • Adam Glazur • Mieczysław Grudzień • Wojciech Jaruzelski • Sylwester Kaliski • Jan Kamiński • Kazimierz Kąkol • Henryk Kisiel • Emil Kołodziej • Aleksander Kopeć • Edward Kowalczyk • Stanisław Kowalczyk • Jerzy Kuberski • Jan Kulpiński • Tadeusz Kunicki • Mieczysław Moczar • Jerzy Olszewski • Stefan Olszowski • Tadeusz Rudolf • Tadeusz Skwirzyński • Andrzej Szozda • Eugeniusz Szyr • Marian Śliwiński • Maciej Wirowski • Emil Wojtaszek Późniejsi członkowie rządu Edward Babiuch • Zbigniew Bartosiewicz • Janusz Górski • Eugeniusz Grochal • Ryszard Karski • Józef Kępa • Leon Kłonica • Henryk Konopacki • Adam Kowalik • Włodzimierz Lejczak • Stanisław Mach • Jan Mietkowski • Maria Milczarek • Zygmunt Najdowski • Kazimierz Secomski • Jan Szydlak • Janusz Wilhelmi • Mieczysław Zajfryd

p • d • e Rząd Edwarda Babiucha W dniu zaprzysiężenia Edward Babiuch • Kazimierz Barcikowski • Mieczysław Jagielski • Roman Malinowski • Tadeusz Pyka • Tadeusz Wrzaszczyk • Jerzy Bafia • Zbigniew Bartosiewicz • Tadeusz Bejm • Adam Glazur • Janusz Górski • Eugeniusz Grochal • Mieczysław Grudzień • Wojciech Jaruzelski • Andrzej Jedynak • Franciszek Kaim • Jan Kamiński • Ryszard Karski • Józef Kępa • Henryk Kisiel • Leon Kłonica • Aleksander Kopeć • Stanisław Kowalczyk • Adam Kowalik • Krzysztof Kruszewski • Jerzy Kuberski • Włodzimierz Lejczak • Stanisław Mach • Maria Milczarek • Mieczysław Moczar • Zygmunt Najdowski • Henryk Pruchniewicz • Zbigniew Rudnicki • Tadeusz Rudolf • Wiktor Sielanko • Tadeusz Skwirzyński • Eugeniusz Szyr • Marian Śliwiński • Maciej Wirowski • Emil Wojtaszek • Mieczysław Zajfryd Późniejsi członkowie rządu Jan Antosik • Władysław Baka • Edward Barszcz • Stanisław Bejger • Jerzy Brzostek • Józef Bury p.o. • Stanisław Ciosek • Józef Czyrek • Witold Dąbrowski p.o. • Lech Domeradzki • Bolesław Faron • Henryk Gawroński • Jerzy Gawrysiak • Zbigniew Gertych • Stanisław Gębala • Mieczysław Glanowski • Manfred Gorywoda • Tadeusz Grabski • Edward Grzywa • Tadeusz Hupałowski • Władysław Jabłoński • Stefan Jarzębski • Janusz Kamiński • Mieczysław Kazimierczuk p.o. • Anna Kędzierska • Czesław Kiszczak • Kazimierz Klęk • Jan Knapik • Zenon Komender • Jerzy Korzonek • Edward Kowalczyk • Waldemar Kozłowski • Zdzisław Krasiński • Marian Krzak • Stanisław Kukuryka • Zygmunt Łakomiec • Adam Łopatka • Edward Łukosz • Janusz Maciejewicz • Zbigniew Madej • Władysław Majewski • Zbigniew Messner • Mirosław Milewski • Benon Miśkiewicz • Jerzy Nawrocki • Tadeusz Nestorowicz • Stanisław Nieckarz • Janusz Obodowski • Włodzimierz Oliwa • Stefan Olszowski • Tadeusz Opolski • Andrzej Ornat • Jerzy Ozdowski • Józef Pińkowski • Czesław Piotrowski • Antoni Rajkiewicz • Mieczysław Rakowski • Florian Siwicki • Zbigniew Szałajda • Tadeusz Szelachowski • Józef Tejchma • Konrad Tott • Jerzy Wojtecki • Jerzy Woźniak • Stanisław Wyłupek • Jan Załęski • Sylwester Zawadzki • Stanisław Zięba • Kazimierz Żygulski

p • d • e I sekretarze KC PZPR Bolesław Bierut • Edward Ochab • Władysław Gomułka • Edward Gierek • Stanisław Kania • Wojciech Jaruzelski • Mieczysław Rakowski