Portal:Protestantyzm
|
Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
Podstawowe założenia teologii protestanckiej zostały wyrażone w pięciu zasadach protestantyzmu, które obowiązują we wszystkich kościołach chrześcijańskich należących do tej gałęzi chrześcijaństwa. Są to:
Obecnie w łonie protestantyzmu występują dwa zasadnicze nurty: ewangelicyzm (m.in. luteranie i kalwini) oraz ewangelikalizm (m.in. baptyści i zielonoświątkowcy). Łącznie żyje na świecie 800 milionów protestantów, co stawia protestantyzm na drugim miejscu po katolicyzmie, pod względem liczby zrzeszonych w tym nurcie chrześcijan[1]. Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych protestantyzmem, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tym kierunkiem chrześcijaństwa.
|
Luteranie — Kalwiniści - Anglikanie — Baptyści — Metodyści — Adwentyści — Zielonoświątkowcy
W najbliższym czasie...
- 8-25 lipca 2010 r. – w Zelowie odbędzie się doroczny Tydzień Ewangelizacyjny organizowany przez Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP.
- 22-29 sierpnia 2010 r. – w Mrągowie na Mazurach odbędzie się doroczny Tydzień Ewangelizacyjny organizowany przez Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP.
- 23-26 września 2010 r. – XVI Forum Ewangelickie odbędzie się w Ligotce Kameralnej i Bystrzycy na Zaolziu – części Śląska Cieszyńskiego należącej obecnie do Czech.
- 24-26 września 2010 r. – Ogólnopolski Zjazd Młodzieży Ewangelickiej w Chorzowie.
- 6-13 października 2010 r. – zakończenie Roku Jubileuszowego kościoła Jezusowego w Cieszynie "Tygodniem Ewangelickim" (w ramach obchodów 1200. rocznicy miasta Cieszyna).
- 13 października 2010 r. – uroczyste nabożeństwo połączone z pamiątką wmurowania kamienia węgielnego, zamykające Rok Jubileuszowy kościoła Jezusowego w Cieszynie.
- 15-17 października 2010 r. – 8. Sesja XII Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP odbędzie się w Bielsku-Białej.
- 31 października 2010 r. – Święto Reformacji
- wręczenie nagród "Śląski Szmaragd 2010" w Katowicach
- 8-19 kwietnia 2011 r. – odbędzie się 10. Sesja XII Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.
Cytat miesiąca
Artykuł miesiąca
Sola scriptura (łac. jedynie Pismo) – pierwsza spośród pięciu zasad protestantyzmu, stanowiąca formalną zasadę teologiczną, w odróżnieniu od zasad materialnych – solus Christus, sola gratia oraz sola fide. Głosi, że Pismo Święte jest samowystarczalnym źródłem wiary chrześcijańskiej, a w konsekwencji – jedynym autorytetem Kościoła rozstrzygającym w kwestiach wiary i praktyki. Stąd też, w myśl zasady sola scriptura, a w przeciwieństwie do doktryny katolickiej i prawosławnej, protestantyzm nie uznaje tradycji i ustaleń Kościoła za normatywne instancje dla wiary chrześcijańskiej.
Za uznaniem wyłącznego autorytetu Biblii ma przemawiać jej natchnienie, autorytet, nieomylność, jasność, skuteczność oraz samowystarczalność.
Teologia
Księgi symboliczne lub Księgi wyznaniowe – zbiór dokumentów, które są oficjalnymi świadectwami wiary poszczególnych Kościołów protestanckich. Wyznania protestanckie, dążąc do ustalenia własnej tożsamości wyznaniowej, formułowały swoją doktrynę w specjalnych zbiorach ksiąg, które noszą też nazwę ksiąg symbolicznych (w nawiązaniu do starożytnych symboli wiary). Zawarte w nich nauczanie ma charakter normatywny (jako norma normata) w stosunku do członków poszczególnych Kościołów, ale z drugiej strony – podlega ono jedynej normie za jaką w myśl zasady sola scriptura uchodzi Pismo Święte (jako norma normans).
W artykule przedstawione zostały księgi symboliczne Kościoła luterańskiego, ewangelicko-reformowanego, prezbiteriańskiego, kongregacjonalnego, baptystycznego, metodystycznego i adwentystycznego.
Historia
Kościoły łaski (niem. Gnadenkirchen; czes. Kostely milosti ) – kościoły ewangelickie w Żaganiu, Kożuchowie, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Miliczu i Cieszynie (jako świątynia ewangelicka do dziś przetrwał tylko cieszyński kościół łaski) zbudowane na mocy ugody altransztadzkiej. Kościoły w Jeleniej Górze, Kamiennej Górze i Miliczu przejęli katolicy po II wojnie światowej. Świątynie w Żaganiu i Kożuchowie zostały zburzone. Ocalały z nich tylko wieże.
Kultura
Zelowskie Dzwonki Parafii Ewangelicko-Reformowanej w Zelowie są jedynym w Polsce zespołem grającym na dzwonkach ręcznych.
W Parafii Ewangelicko-Reformowanej w Zelowie dzwonki pojawiły się 5 marca 1999. Pierwsza próba pierwszego zespołu miała miejsce w sobotę 13 marca 1999, a pierwszy koncert odbył się w Zelowie w I Dniu Świąt Zmartwychwstania Pańskiego 4 kwietnia 1999 r. W 2008 r. zespół zakupił kolejne oktawy i posiada dwa zestawy dzwonków ręcznych, a od 2009 posiada także jeden zestaw dzwonków rurowych ręcznych. Od 2005 r. koncerty jubileuszowe "Zelowskich Dzwonków" zostały włączone w cykl wydarzeń powiatu bełchatowskiego i odbywają się pod osobistym patronatem starosty powiatu.
Co roku w II Dzień Świąt Zmartwychwstania Pańskiego o godz. 16:00 w kościele ewangelicko-reformowanym w Zelowie odbywa się koncert jubileuszowy z okazji powstania zespołu. W jego trakcie oprócz podstawowego zespołu, występuje także grupa absolwentów, która wykonuje jeden bądź kilka utworów.
Dyrygentem zespołu jest ks. Wiera Jelinek a asystentem dyrygenta Ewa Jelinek. W latach poprzednich w skład "Zelowskich Dzwonków" wchodziły trzy grupy, obecnie występują dwie grupy. Członkami zespołu jest młodzież w wieku szkolnym. Wraz z absolwentami zespół liczy 68. Jeden zespół liczy ok. 11 osób.
Denominacja miesiąca
Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP – chrześcijański kościół protestancki w Polsce, posiadający ponad 3.500 wiernych, należący do Kościołów kalwińskich, wywodzących się z reformacji szwajcarskiej. Kościół należy do Polskiej Rady Ekumenicznej i Światowego Aliansu Kościołów Reformowanych. Wydawane jest od 1926 r. czasopismo "Jednota". Biskupem Kościoła jest ks. Marek Izdebski.
Zasady wiary przyjęte są w Katechizmie Heidelberskim z 1563 oraz Konfesji Sandomierskiej z 1570 roku. Formy kultu reguluje Agenda Gdańska z 1637 roku. Podstawą wiary i normą życia jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu – Biblia, natomiast tradycja podlega stałej rewizji według zasady Ecclesia reformata et semper reformanda verbi divini (Kościół reformowany nieustannie się reformujący według Słowa Bożego); odrzucona jest doktryna o nieomylności widzialnego Kościoła. Kalwinizm przyjmuje naukę o predestynacji. Praktykowany jest chrzest dzieci.
Zalążek miesiąca
Taras - zbiory kazań, powstałe głównie w XVI wieku, w prosty sposób wyjaśniające fragmenty Biblii, czestokroć jedne z pierwszych zabytków literackich w językach narodowych.
Projekty judeochrześcijańskie
| Projekt Biblia | Projekt Chrześcijastwo | Biblioteka teologiczna |
Czy wiesz, że...
...w katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem w dniu 10 kwietnia 2010 r. zginął m.in. ks. płk. Adam Pilch pełniący obowiązki Naczelnego Kapelana Ewangelickiego w Wojsku Polskim?
...protestancka Biblia Brzeska była pierwszym całościowym przekładem biblijnym z języków oryginalnych na język polski?
...decyzję o budowie starego cmentarza ewangelickiego w Bielsku-Białej przyspieszyła epidemia cholery?
...obecnie 12 polskich wyznań protestanckich jest zrzeszonych w Aliansie Ewangelicznym?
...Biblioteka Tschammera w Cieszynie liczy przeszło 16 500 tomów i 600 rękopisów?
Biblia
List do Kolosan [Kol] – list św. Pawła, napisany do gminy chrześcijańskiej w Kolosach, stanowiący księgę Nowego Testamentu. Adresaci listu wywodzili się prawdopodobnie ze środowiska pogańskiego. List prezentuje obraz żywej, zjednoczonej i stałej w wierze, jednak nie w pełni dojrzałej duchowo wspólnoty. Został napisany w celu umocnienia wiary młodego Kościoła kolosańskiego i ostrzeżenia go przed grożącymi mu błędami. Zgodnie z listem chrześcijanie powołani są do nowego życia w Chrystusie, który jest Głową Kościoła, i nie powinni poddawać się w niewolę nauk czysto ludzkich. Jako wybrani przez Boga powinni dawać świadectwo nowego życia i w swym postępowaniu mieć wzgląd na Jezusa Chrystusa.
Różnice w języku i nauczaniu w porównaniu z innymi listami Pawłowymi skłaniają niektórych egzegetów do podważania autorstwa apostoła Pawła. List do Kolosan łączy związek z dwoma innymi listami św. Pawła: Listem do Efezjan i Listem do Filemona.
Sylwetka miesiąca
Ks. bp Mieczysław Jerzy Cieślar (ur. 28 marca 1950 w Cieszynie, zm. 18 kwietnia 2010 w Przecławiu) – polski duchowny luterański, proboszcz parafii św. Mateusza w Łodzi, biskup diecezji warszawskiej Kościoła Ewangelicko- Augsburskiego w RP, zastępca Biskupa Kościoła.
Urodził się w Cieszynie, chodził do Liceum w Wiśle oraz Szkoły Muzycznej w Cieszynie. Studiował teologię na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, którą ukończył w październiku 1973 r. 2 września 1973 r. został ordynowany na duchownego przez biskupa Andrzeja Wantułę. Został wikariuszem parafii w Pabianicach po trzech latach został jej proboszczem. W lutym 1996 r. został wybrany proboszczem parafii św. Mateusza w Łodzi. W marcu tego roku synod diecezji warszawskiej wybrał go biskupem diecezjalnym. Konsekracja odbyła się 1 maja 1996 r. Od 2001 r. pełnił funkcję zastępcy biskupa Kościoła.
Był pracownikiem naukowym ChAT, zajmował się biblistyką w szczególności Nowym Testamentem, znawca języka greckiego i kultury starożytnej. Od 2009 roku był wykładowcą Katedry Teologii Systematycznej w ChAT.
Zginął w wypadku samochodowym w nocy z 18 na 19 kwietnia 2010 r. Wracał z Warszawy, gdzie zastępował tragicznie zmarłego ks. Adama Pilcha. Pogrzeb biskupa odbył się 23 kwietnia 2010 na Cmentarzu Starym w Łodzi.
Polecamy artykuły
- Ks. Adam Pilch (1965–2010) – polski duchowny luterański, kapelan, pułkownik Wojska Polskiego. Zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie samolotu prezydenckiego w Smoleńsku, gdy udawał się na uroczystość ku pamięci ofiar zbrodni katyńskiej.
- Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach – kościół diecezjalny diecezji katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP oraz parafialny Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach.
Nowe artykuły
- Kościół Szwecji to największy kościół ewangelicko-luterański na świecie i największe wyznanie w Szwecji. Liczy 6,9 mln wiernych. Do 2000 r. posiadała charakter Kościoła państwowego. Teologicznie nawiązuje do nauczania ojca Reformacji, ks. dra Marcina Lutra. Kościół Szwecji, w którym mimo reformy biskupi zachowali władzę w diecezjach, a liturgia uległa jedynie niewielkim modyfikacjom, doskonale ukazuje umiarkowane skrzydło luterańskiej reformacji.
- Wyznająca Konferencja Ewangelicko-Luterańska – ogólnoświatowa organizacja stanowiąca porozumienie konserwatywnych kościołów luterańskich, tzw. skrzydła wyznającego. Jest spadkobierczynią Synodalnej Konferencji Ewangelicko-Luterańskiej Ameryki Północnej, z tą różnicą, że obecna organizacja ma charakter międzynarodowy i zrzesza kościoły luterańskie z całego świata.
Drzewo kategorii
Do zrobienia
- Chrzest wiary
- Chóry ewangelickie
- George Whitefield
- Kościół Nazarejczyka
- Modlitwa grzesznika
- Neoortodoksja
- Polski Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania na Obczyźnie
- Porwanie Kościoła
- Przebudzenie na Azusa Street
- Scholastyka reformowana
- Teologia Nowego Przymierza
- Teologia przymierza
- Wieczne bezpieczeństwo
- Wydawnictwo Naukowe "Semper"
Do sprawdzenia i rozszerzenia
- Wydawnictwo "Augustana" w Bielsku-Białej
- Diakonat Eben-Ezer
- Filip Melanchton
- Huldrych Zwingli
- Karol Kulisz
- Kościoły łaski
- Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie
- Polskie Towarzystwo Ewangelickie
- Postylla Domowa M. Lutra
- Postylle protestanckie
- Restoracjonizm
- Śląski Kościół Ewangelicki Augsburskiego Wyznania w Republice Czeskiej
- Towarzystwo Biblijne w Polsce
- Wielkie przebudzenie
- Zwiastun Ewangelicki
Historia
Geneza i prereformacja (I-XVI w): Chrześcijaństwo — Kościół pierwotny — Wigilancjusz i Klaudiusz – biskup Turynu — Piotr Waldo i Waldensi — John Wycliffe i Lollardzi — Jan Hus, Hieronim z Pragi i Husyci — Girolamo Savonarola
Europa i świat (od XVI w): 95 tez — Reformacja — Dysputa lipska — Pokój augsburski — Hugenoci — Noc św. Bartłomieja — Schizma anglikańska — Dysydenci — Wielkie przebudzenie — Przebudzenie adwentowe — Przebudzenie na Azusa Street
Polska (od XVI w): Reformacja w Polsce — Edykt toruński — Tumult gdański — Synody w Pińczowie — Synod w Koźminku — Synod w Seceminie — Zgoda sandomierska — Konfederacja warszawska — Tumult krakowski — Colloquium charitativum — "Leśne kościoły" ewangelickie w Beskidach — Akademia Rakowska — Ugoda altransztadzka — Tumult toruński — Traktat Warszawski — Społeczność Chrześcijańska — Związek Stanowczych Chrześcijan — Zjednoczony Kościół Ewangeliczny
Teologia
Wspólne doktryny: Apostolski symbol wiary — Pięć zasad protestantyzmu: Sola scriptura, Solus Christus, Sola gratia, Sola fide, Soli Deo gloria — Powszechne kapłaństwo wszystkich wierzących — Ecclesia Reformata et Semper Reformanda — Chrzest — Wieczerza Pańska
Różnice: Chrzest niemowląt / Chrzest wiary — Kalwinizm / Arminianizm — Prezbiterianizm / Kongregacjonalizm — Fundamentalizm / Neoortodoksja / Liberalizm
W Polsce
Według regionów: Protestantyzm na Lubelszczyźnie — Protestantyzm na Mazurach — Protestantyzm na Śląsku Cieszyńskim
Według wyznań (największe): Kościół Ewangelicko-Augsburski (diecezje: cieszyńska, katowicka, wrocławska, mazurska, pomorsko-wielkopolska, warszawska) — Kościół Zielonoświątkowy (okręgi: centralny, pomorski, południowy, północny, wschodni, zachodni, zachodniowielkopolski) — Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (diecezje: południowa, wschodnia, zachodnia) — Kościół Chrześcijan Baptystów (okręgi: białostocki, centralny, dolnośląski, gdański, lubelski, mazurski, pomorsko-wielkopolski, południowy, śląski) — Wspólnota Kościołów Chrystusowych — Kościół Ewangelicko-Metodystyczny — Kościół Ewangelicko-Reformowany — Kościół Boży w Chrystusie — Kościół Wolnych Chrześcijan — Kościół Chrystusowy — Kościół Ewangelicznych Chrześcijan
| Protestantyzm na Wikicytatach | Protestantyzm na Wikiźródłach | Protestantyzm na Wikicommons |
| Kolekcja cytatów | Teksty źródłowe | Grafiki |
| Biblia | Judaizm | Chrześcijaństwo | Reformacja | Anglikanizm | Katolicyzm | Mariawityzm | Prawosławie |
- ↑ Według statystyk opracowanych w oparciu o Międzynarodowy Raport Wolności Religijnej Departamentu Stanu Stanów Zjednoczonych Ameryki z 2004 r.; The CIA World Factbook oraz Adherents.com; por. Protestantyzm na świecie
