Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
1 maja jest 121. (w latach przestępnych 122.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 244 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka.
- imieniny obchodzą: Aniela, Asaf, Berta, Briok, Floryna, Izydora, Jakub, Jeremi, Jeremiasz, Józef, Julian, Lubomir, Maja, Orencjusz, Peregryn, Petronela, Tamara i Wiwald.
- Celtowie – Beltane
- międzynarodowe – Święto Pracy, w Polsce święto państwowe 1 maja (w Polsce i niektórych krajach dzień wolny od pracy)
- Finlandia – Vappu (dzień robotników i studentów)
- Francja – Święto konwalii
- Kazachstan, Samoa – Dzień Ludu
- Wyspy Marshalla – Święto Konstytucji
- wspomnienia i święta w Kościele rzymskokatolickim[1],[2] obchodzą:
- Kościół Starokatolicki Mariawitów[3] i tradycjonalizm katolicki: Filipa i Jakuba Młodszego Apostołów
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 305 – cesarz rzymski Dioklecjan abdykował i zamieszkał w pałacu w Splicie, abdykował również cesarz Maksymian, nowymi augustami zostali dotychczasowi cezarowie Konstancjusz I Chlorus i Galeriusz, ich zastępcami (cezarami) Flawiusz Sewer i Maximinus Daia.
- 381 – Konstantynopol: otwarto Sobór konstantynopolitański I, zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego.
- 408 – Teodozjusz II został cesarzem bizantyjskim.
- 1187 – wyprawy krzyżowe: przegrana krzyżowców z Ajjubidami w bitwie u źródła Cresson.
- 1356 – cesarz Karol IV i król Kazimierz III Wielki podpisali Układ praski, będący odnowieniem Pokoju namysłowskiego z 1348 roku.
- 1513 – Franciszek z Paoli został ogłoszony świętym przez papieża Leona X.
- 1650 – przebywający na wygnaniu król Anglii Karol II Stuart i przedstawiciele szkockiego ugrupowania Covenanters podpisali Traktat z Bredy.
- 1653 – zwycięstwo wojsk kozacko-tatarskich nad mołdawskimi w bitwie pod Popricani.
- 1707 – Anglia i Szkocja zawarły Akt Unii tworzący Wielką Brytanię.
- 1757 – Francja i Austria zawarły tzw. drugi traktat wersalski – sojusz zaczepny skierowany przeciwko Prusom (plan rozbioru Prus w którym miały brać udział Rosja, Polska, Szwecja, Austria, Saksonia i Francja).
- 1776 – założenie przez Adama Weishaupta zakonu iluminatów.
- 1786 – Wiedeń: premiera opery Wolfganga Amadeusza Mozarta Wesele Figara.
- 1886 – kulminacja strajku robotników w Chicago w kampanii na rzecz 8-godzinnego dnia pracy.
- 1888 – w Sofii otwarto ogród zoologiczny.
- 1890 – pierwsze obchody Święta Pracy.
- 1896 – otwarto Teatr Komedii w Budapeszcie.
- 1898 – wojna amerykańsko-hiszpańska: flota amerykańska odniosła zwycięstwo w bitwie w Zatoce Manilskiej.
- 1904 – reprezentacja Francji w piłce nożnej w swym pierwszym meczu zremisowała 3:3 w Brukseli z Belgią.
- 1908 – został założony klub sportowy Fram Reykjavík.
- 1930 – oficjalnie zaakceptowano i ogłoszono nazwę Plutona, obecnie planety karłowatej.
- 1931 – prezydent Herbert Hoover dokonał otwarcia Empire State Building w Nowym Jorku.
- 1941 – premiera filmu Obywatel Kane.
- 1945 – II wojna światowa: zakończyła się Bitwa pod Halbe.
- 1949 – Gerard Kuiper odkrył Nereidę, księżyc Neptuna.
- 1953 – rozpoczęła nadawanie Telewizja Czechosłowacka.
- 1955 – w Pradze odsłonięto pomnik Stalina.
- 1960 – nad ZSRR został zestrzelony samolot szpiegowski U-2 pilotowany przez Gary'ego Powersa.
- 1960 – utworzono indyjskie stany Gujarat i Maharashtra.
- 1963 – Zalman Szazar został prezydentem Izraela.
- 1964 – napisano i uruchomiono pierwszy program w języku programowania BASIC.
- 1967 – dokonano oblotu holenderskiego samolotu pasażerskiego Fokker F28.
- 1967 – w Las Vegas odbył się ślub Elvisa Presleya i Priscilli Beaulieu.
- 1978 – napisano i wysłano pierwszy internetowy spam.
- 1987 – papież Jan Paweł II beatyfikował Edytę Stein.
- 1991 – w stulecie encykliki Leona XIII Rerum Novarum papież Jan Paweł II wydał encyklikę Centesimus annus.
- 1994 – podczas wyścigu o Grand Prix San Marino na torze Imola zginął Brazylijczyk Ayrton Senna.
- 1997 – opozycyjna Partia Pracy wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.
- 2003 – w trzęsieniu ziemi w tureckim mieście Bingöl zginęło 176 osób, a 520 zostało rannych.
- 2004 – Polska i dziewięć innych państw zostało oficjalnie przyjętych do Unii Europejskiej.
- 2008 – Chiny: otwarto najdłuższy morski most, przez Zatokę Hangzhou, o długości 36 km.
[edytuj] Urodzili się
- 1218 – Rudolf I Habsburg, król Niemiec (zm. 1291)
- 1533 – Katarzyna z Palmy, hiszpańska augustianka, wizjonerka, święta katolicka (zm. 1574)
- 1826 – Francesco Nullo, włoski pułkownik, uczestnik Powstania Styczniowego (zm. 1863)
- 1839 – Hilaire Bernigaud de Chardonnet, książę, francuski chemik i przemysłowiec (zm. 1924)
- 1852 – Santiago Ramón y Cajal, hiszpański histolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1934)
- 1855 – Marie Corelli, brytyjska pisarka (zm. 1924)
- 1866 – Stanisław Patek, polski prawnik, adwokat, dyplomata, minister (zm. 1944)
- 1872 – Hugo Alfvén, szwedzki kompozytor (zm. 1960)
- 1876 – Marian Malinowski, działacz socjalistyczny i niepodległościowy, minister (zm. 1948)
- 1891 – Charley Patton, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1934)
- 1893 – Benedykta Mackieło, polska rekordzistka długowieczności (zm. 2007)
- 1895 – Nikołaj Jeżow, radziecki działacz państwowy, szef NKWD, ludowy komisarz bezpieczeństwa państwowego (zm. 1940)
- 1898 – Władysław Goral, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1944)
- 1899 – Stanisław Skarżyński, polski lotnik (zm. 1942)
- 1900 – Aleksander Wat, polski pisarz (zm. 1967)
- 1901 – Antal Szerb, węgierski pisarz [zm. 1945]
- 1908 – Krystyna Skarbek, polska agentka brytyjskiej tajnej służby SOE (zm. 1952)
- 1909 – Zbigniew Uniłowski, polski pisarz (zm. 1937)
- 1911 – Leon Majman, polski dyplomata, działacz robotniczy, więzień polityczny (zm. 2007)
- 1912 – Anna Dylikowa, polska geograf (zm. 2000)
- 1914 – Mieczysław Wałęga, polski dowódca wojskowy, oficer, generał brygady, żołnierz AK, działacz emigracyjny (zm. 2009)
- 1916 – Glenn Ford, amerykański aktor (zm. 2006)
- 1917 – Danielle Darrieux, francuska aktorka
- 1920 – Eugeniusz Grochal, polski polityk, minister
- 1922 – Jan Wiktor Wiśniewski, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 1923 – Joseph Heller, amerykański pisarz (zm. 1999)
- 1924
- 1925 – Scott Carpenter, amerykański astronauta
- 1926 – Janina Hertz, polska pisarka (zm. 1993)
- 1927 – Laura Betti, włoska aktorka (zm. 2004)
- 1928 – Mirosław Milewski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 2008)
- 1929
- 1931 – Elwira Seroczyńska, polska łyżwiarka szybka, wicemistrzyni olimpijska i mistrzyni świata (zm. 2004)
- 1935 – Jacek Pankiewicz, polski pisarz
- 1936 – Danièle Huillet, francuska reżyserka filmowa (zm. 2006)
- 1937 – Chazret Sowmien, rosyjski polityk, prezydent Adygei
- 1938 – Stanisław Musiał, polski jezuita, zwolennik dialogu chrześcijańsko-żydowskiego (zm. 2004)
- 1939 – France Rumilly, francuska aktorka
- 1940
- 1941 – Edward Ozorowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup diecezji białostockiej
- 1942 – Jean Saubert, amerykańska narciarka alpejska (zm. 2007)
- 1944 – Józef Serafin, polski organista i pedagog
- 1947
- 1948 – Tadeusz Huk, polski aktor
- 1949 – Stanisław Zając, polski adwokat, polityk, senator (zm. 2010)
- 1950 – Józef Giergielewicz, polski powieściopisarz
- 1951 – Michał Kwieciński, polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
- 1953 – Joanna Szczepkowska, polska aktorka, pisarka i felietonistka
- 1954 – Zygmunt Chajzer, polski prezenter radiowy i telewizyjny, dziennikarz
- 1955
- 1959 – Yasmina Reza, francuska dramatopisarka
- 1968 – Oliver Bierhoff, niemiecki piłkarz
- 1971 – Eva Lund, szwedzka curlerka, złota medalistka ZIO 2006 i ZIO 2010
- 1973 – Oliver Neuville, niemiecki piłkarz
- 1975 – Aleksiej Smiertin, rosyjski piłkarz
- 1975 – Marc-Vivien Foé, kameruński piłkarz (zm. 2003)
- 1978 – Daniel Wołodźko, polski dziennikarz radia RMF FM (zm. 2008)
- 1980 – Jacek Dehnel, polski pisarz, tłumacz, malarz
- 1981 – Aliaksandr Hleb, białoruski piłkarz
- 1982
- 1983 – Krzysztof Aleksander Janczak, polski kompozytor, aranżer, muzykolog
- 1984
- 1985 – Filip Ivanovski, macedoński piłkarz
- 1986 – Cristian Benítez, ekwadorski piłkarz
- 1987 – Shahar Peer, izraelska tenisistka
- 1988 – Nicholas Braun, amerykański aktor
- 1118 – Matylda Szkocka, pierwsza żona Henryka I i królowa Anglii
- 1308 – Albrecht I Habsburg, książę Austrii i król Niemiec (ur. 1255)
- 1345 – Peregryn Laziosi, święty, włoski serwita, patron chorych na raka (ur. 1260)
- 1539 – Izabela Portugalska, hiszpańska królowa, niemiecka cesarzowa (ur. 1503)
- 1555 – Marcelin II, papież (ur. 1501)
- 1572 – Pius V, papież (ur. 1504)
- 1851 – Augustyn Schoeffler, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1822)
- 1852 – Jan Bonnard, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1824)
- 1870 – Gabriel Lamé, francuski matematyk (ur. 1795)
- 1873 – David Livingstone, szkocki misjonarz, odkrywca (ur. 1813)
- 1904
- 1940 – Świętopełk Karpiński, polski poeta (ur. 1909)
- 1944 – Icchak Kacenelson, żydowski pisarz tworzący w języku jidysz, tłumacz (ur. 1886)
- 1945 – Joseph Goebbels, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister propagandy III Rzeszy (ur. 1897)
- 1946 – Phil Jutzi, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1896)
- 1978 – Aram Chaczaturian, armeński kompozytor (ur. 1903)
- 1988
- 1989 – Edward Ochab, polski polityk, minister administracji i rolnictwa, I sekretarz KC PZPR, przewodniczący Rady Państwa (ur. 1906)
- 1990 – Sergio Franchi, włoski piosenkarz, aktor (ur. 1926)
- 1991 – Richard Thorpe, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
- 1994 – Ayrton Senna, brazylijski kierowca wyścigowy, trzykrotny mistrz świata Formuły 1 (ur. 1960)
- 1997
- 2000
- 2004
- 2006
- 2007 – Andrzej Bulski, polski dziennikarz (ur. 1962)
- 2008
- 2009
- 2010
Przypisy
