16 stycznia

16 stycznia jest 16. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 349 (w latach przestępnych 350) dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Koziorożca.

Kalendarium dzień po dniu

<<	styczeń 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
28	29	30	31	1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Furseusz, Gonsalwy, Hilary, Honorat, Marceli, Otto, Otton, Piotr, Treweriusz, Trzebowit, Tycjan, Tycjana, Waleriusz, Włodzimierz, Włodzimir i Włodzimira
• Tajlandia – Dzień Nauczyciela
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1][2],
  • św. Marceli I (papież i męczennik)
  • św. Joanna z Balneo (dziewica)
  • św.Berard i Towarzysze (pierwsi męczennicy franciszkańscy)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1593 – król Zygmunt III Waza zwołał pospolite ruszenie szlachty ze wschodnich województw w celu zdławienia kozackiego powstania hetmana Krzysztofa Kosińskiego.
• 1734 – wojna o sukcesję polską: wojska rosyjskie zajęły Toruń.
• 1919 – Ignacy Jan Paderewski mianowany prezesem Rady Ministrów i równocześnie ministrem spraw zagranicznych.
• 1945 – II wojna światowa: oddziały radzieckie wyzwoliły Częstochowę (Wyzwolenie Częstochowy), Radom, Radomsko, Iłżę i Szydłowiec.
• 1945 – zlikwidowano obóz w Płaszowie, ostatni więźniowie zostali wywiezieni do KL Auschwitz.
• 1959 – powstały Kampinoski i Karkonoski Park Narodowy.
• 1961 – na Wawel powróciły z Kanady skarby królewskie. Wśród nich znajdowały się wawelskie arrasy.
• 1968 – władze państwowe podjęły decyzję o zawieszeniu przedstawień Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka.
• 1980 – premiera filmu Godzina "W".
• 1981 – odsłonięto pomnik Stefana Starzyńskiego w Warszawie.
• 1992 – Warszawa: uroczystość wymiany dokumentów ratyfikacyjnych traktatu o dobrym sąsiedztwie między Polską a Niemcami.
• 2002 – pierwsza od dziewięciu lat wizyta prezydenta Rosji w Polsce.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•     27 p.n.e. – senat rzymski nadał cesarzowi Oktawianowi tytuł Augusta.
•   550 – wojska ostrogockie pod wodzą Totili wkroczyły do Rzymu.
•   929 – Abd ar-Rahman III został kalifem Kordoby.
• 1412 – ród Medyceuszy wskazany jako oficjalni bankierzy papiestwa.
• 1439 – rozpoczął się Sobór Florencki.
• 1547 – Iwan IV Groźny jako pierwszy władca rosyjski przyjął tytuł cara.
• 1556 – abdykacja cesarza Karola V; następcami zostali Filip II Habsburg i Ferdynand I Habsburg.
• 1707 – szkocki parlament ratyfikował Akt Unii, otwierając drogę do utworzenia Wielkiej Brytanii.
• 1756 – została podpisana tajna brytyjsko-pruska konwencja westminsterska.
• 1761 – Brytyjczycy zajęli francuskie terytorium Puducherry w Indiach.
• 1809 – wojny napoleońskie: wojska francuskie pokonały Brytyjczyków w bitwie pod La Coruną.
• 1889 – Cloncurry (Queensland): odnotowano najwyższą temperaturę w historii Australii (53,3 °C).
• 1906 – rozpoczęła się konferencja w Algeciras, dotycząca rozwiązania kryzysu marokańskiego.
• 1909 – wyprawa kierowana przez irlandzkiego podróżnika E.H. Shackletona jako pierwsza w historii dotarła do południowego bieguna magnetycznego.
• 1917 – próba zawarcia sojuszu niemiecko-meksykańskiego w I wojnie światowej (telegram Zimmermanna).
• 1920 – powołano do życia Radę Ligi Narodów.
• 1920 – Stany Zjednoczone: rozpoczęła się prohibicja.
• 1925 – Helsinki: konferencja państw nadbałtyckich, na której omawiano i uzgadniano wspólną politykę wobec ZSRR.
• 1935 – w mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery Pietro Mascagniego – Neron.
• 1941 – została założona Litewska Akademia Nauk.
• 1944 – Francja: znacjonalizowano zakłady Renault, produkujące samochody osobowe, ciężarowe i maszyny rolnicze.
• 1945 – w wyniku alianckiego nalotu na Magdeburg zginęło 16 tys. osób.
• 1947 – Vincent Auriol został prezydentem Francji.
• 1952 – Meksyk: utworzono stan Kalifornia Dolna.
• 1957 – otwarto The Cavern Club w Liverpoolu.
• 1963 – Nicolas Grunitzky został prezydentem Togo.
• 1967 – Słowacja: utworzono Pieniński Park Narodowy.
• 1969 – Jan Palach dokonał samospalenia w proteście przeciw wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji.
• 1973 – telewizja NBC wyemitowała ostatni odcinek serialu Bonanza.
• 1979 – szach Iranu Mohammed Reza Pahlawi wyemigrował z kraju.
• 1990 – rozpoczęły się obrady Okrągłego Stołu w Bułgarii, trwały do 12 marca 1990.
• 1992 – miasto Meksyk: podpisano porozumienie kończące trwającą blisko 20 lat wojnę domową w Salwadorze.
• 2000 – Ricardo Lagos został prezydentem Chile.
• 2003 – NASA: w ostatnią misję wyruszył wahadłowiec Columbia.
• 2005 – urzędujący prezydent Chorwacji Stjepan Mesić wybrany na drugą kadencję.
• 2005 – w wieku 66 lat Adriana Iliescu została prawdopodobnie najstarszą matką w historii medycyny.
• 2006 – Ellen Johnson-Sirleaf została prezydentem Liberii.
• 2007 – znad Atlantyku uderzył na Europę huragan Kyrill.

[edytuj] Urodzili się

• 1409 – René I Andegaweński, książę Bar, Lotaryngii i Andegawenii, król Neapolu i Aragonii (zm. 1480)
• 1477 – Johanes Schöner, niemiecki geograf
• 1630 – Guru Har Rai, siódmy sikhijski Guru
• 1724 – Ignacy Chodźko, polski pisarz, satyryk, tłumacz (zm. 1792)
• 1749 – Vittorio Alfieri, włoski pisarz (zm. 1803)
• 1791 – Henryk Dembiński, polski generał, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1864)
• 1811 – Jan Dzierżon, polski ksiądz, pszczelarz (zm. 1906)
• 1813 – Georges Darboy, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Paryża (zm. 1871)
• 1826 – Romuald Traugutt, polski generał, dyktator powstania styczniowego (zm. 1864)
• 1836 – Franciszek II, król Obojga Sycylii (zm. 1894)
• 1838 – Franz Brentano, niemiecki psycholog, socjolog, filozof (zm. 1917)
• 1838 – Jan Lam, polski pisarz, satyryk (zm. 1886)
• 1853 – Antoni Danysz, polski historyk kultury (zm. 1925)
• 1853 – André Michelin, francuski przemysłowiec, założyciel firmy Michelin (zm. 1931)
• 1878 – Harry Carey, amerykański aktor (zm. 1947)
• 1880 – Marceli Struszyński, polski chemik, analityk (zm. 1959)
• 1886 – John Hamilton, amerykański aktor (zm. 1958)
• 1890 – Karl Freund, niemiecki operator i reżyser filmowy (zm. 1969)
• 1891 – Tadeusz Kasprzycki, polski generał, minister spraw wojskowych (zm. 1978)
• 1896 – Maria Ossowska, polski etyk, socjolog (zm. 1974)
• 1898 – Aniela Kozłowska, polska botanik, wirusolog (zm. 1981)
• 1899 – Stanisław Czernik, polski pisarz (zm. 1969)
• 1901 – Fulgencio Batista, kubański polityk, prezydent Kuby (zm. 1973)
• 1901 – Theodore Heck, amerykański duchowny katolicki, mnich benedyktyński (zm. 2009)
• 1906 – Diana Wynyard, brytyjska aktorka (zm. 1964)
• 1908 – Jan Koecher, polski aktor, reżyser filmowy (zm. 1981)
• 1908 – Ethel Merman, amerykańska aktorka, piosenkarka (zm. 1984)
• 1909 – Jerzy Paczkowski, polski poeta, satyryk (zm. 1945)
• 1910 – Walter Schellenberg, niemiecki nazista (zm. 1952)
• 1910 – Henryk Strąkowski, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1965)
• 1911 – Włodzimierz Lechowicz, polski polityk, minister aprowizacji i handlu (zm. 1986)
• 1913 – Mirosław Żuławski, polski pisarz, dyplomata (zm. 1995)
• 1918 – Marcelo González Martín, hiszpański duchowny katolicki, kardynał (zm. 2004)
• 1918 – Stirling Silliphant, amerykański scenarzysta i producent filmowy (zm. 1996)
• 1920 – Stefan II Gattas, egipski duchowny katolicki obrządku koptyjskiego, kardynał (zm. 2009)
• 1921 – George Thomson, brytyjski polityk, minister w rządzie Harolda Wilsona (zm. 2008)
• 1923 – Zofia Artymowska, polska malarka, graficzka (zm. 1999)
• 1923 – Antonina Kawecka, polski śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1996)
• 1923 – Czesław Maj, polski pisarz
• 1924 – Wanda Falkowska, polska dziennikarka, felietonistka, reportażystka (zm. 1992)
• 1924 – Katy Jurado, meksykańska aktorka (zm. 2002)
• 1925 – Anne-Marie Carrière, francuska aktorka (zm. 2006)
• 1925 – Janusz Szosland, polski włókiennik, twórca polskiej szkoły kinetyki tkania
• 1926 – Omkar Prasad Nayyar, indyjski kompozytor muzyki filmowej (zm. 2007)
• 1928 – Bolesław Idziak, polski aktor
• 1928 – William Kennedy, amerykański pisarz
• 1930 – Edward Duchnowski, polski działacz społeczny (zm. 2010)
• 1930 – Tadeusz Zawistowski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński
• 1931 – Johannes Rau, niemiecki polityk, prezydent Niemiec (zm. 2006)
• 1932 – Wowo Bielicki, polski scenograf teatralny
• 1932 – Dian Fossey, amerykańska zoolog (zm. 1985)
• 1932 – Alain Jessua, francuski reżyser filmowy
• 1932 – Henryk Wojnarowski, polski dyrygent
• 1933 – Susan Sontag, amerykańska pisarka, aktywistka praw człowieka (zm. 2004)
• 1935 – Inger Christensen, duńska pisarka (zm. 2009)
• 1935 – Joachim Grubich, polski organista, pedagog
• 1935 – Udo Lattek, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
• 1937 – Francis Eugene George, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Portland i Chicago, kardynał
• 1941 – Ewa Demarczyk, polska piosenkarka, aktorka
• 1942 – Nicole Fontaine, francuska polityk, przewodnicząca Parlamentu Europejskiego
• 1942 – Stanisław Kasperkowiak, polski kontradmirał, dowódca 8 Flotylli Obrony Wybrzeża
• 1943 – Mona Seilitz, szwedzka aktorka (zm. 2008)
• 1944 – Andrzej Niemczyk, polski siatkarz, trener siatkówki, selekcjoner reprezentacji Polski w siatkówce kobiet
• 1944 – Marilu Tolo, włoska aktorka
• 1946 – Kabir Bedi, indyjski aktor
• 1946 – Graham Masterton, brytyjski pisarz
• 1947 – Juliet Berto, francuska aktorka (zm. 1990)
• 1947 – Magdalen Nabb, brytyjska pisarka (zm. 2007)
• 1948 – John Carpenter, amerykański reżyser filmowy
• 1951 – Wilfried Huismann, niemiecki reżyser filmowy
• 1953 – Wojciech Wysocki, polski aktor
• 1957 – Krzysztof Globisz, polski aktor
• 1959 – Sade Adu, brytyjska piosenkarka pochodzenia nigeryjskiego
• 1961 – Paul Raven, brytyjski muzyk rockowy, basista grup Ministry, Killing Joke, Prong i Godflesh (zm. 2007)
• 1962 – Paul Webb, brytyjski basista zespołu Talk Talk
• 1963 – Wojciech Malajkat, polski aktor
• 1963 – James May, brytyjski dziennikarz, prezenter programu Top Gear
• 1965 – Jacek Lang, polski muzyk zespołu One Million Bulgarians
• 1968 – Olga Bończyk, polska aktorka
• 1969 – Dead (właściwie Per Yngve Ohlin), szwedzki wokalista metalowy (zm. 1991)
• 1969 – Roy Jones Jr., amerykański bokser, mistrz świata
• 1971 – Sergi Bruguera, hiszpański tenisista
• 1971 – Josh Evans, amerykański aktor, reżyser filmowy, kompozytor
• 1974 – Kate Moss, angielska modelka
• 1979 – Aaliyah, amerykańska piosenkarka, aktorka (zm. 2001)
• 1980 – Seydou Keita, malijski piłkarz, reprezentant Mali
• 1983 – Emanuel Pogatetz, austriacki piłkarz, reprezentant Austrii
• 1984 – Miroslav Radović, serbski piłkarz
• 1986 – Marta Domachowska, polska tenisistka
• 1987 – Piotr Żyła, polski skoczek narciarski

[edytuj] Zmarli

•   309 – Marceli I, święty, papież (ur. ?)
•   399 – Nintoku, cesarz Japonii (ur. 313)
•   484 – Seinei, cesarz Japonii (ur. 444)
• 1265 – Elżbieta wrocławska, księżna wielkopolska, żona Przemysła I (ur. 1224/32)
• 1299 – Ladschin, sułtan Egiptu (ur. ?)
• 1710 – Higashiyama, cesarz Japonii (ur. 1675)
• 1794 – Edward Gibbon, brytyjski historyk (ur. 1737)
• 1874 – Max Schultze, niemiecki anatom, histolog (ur. 1825)
• 1886 – Amilcare Ponchielli, włoski kompozytor (ur. 1834)
• 1891 – Léo Delibes, francuski kompozytor (ur. 1836)
• 1901 – Arnold Böcklin, szwajcarski malarz (ur. 1827)
• 1912 – Georg Heym, niemiecki pisarz (ur. 1887)
• 1919 – Antoś Petrykiewicz, polski obrońca Lwowa (ur. 1905)
• 1934 – Helena Paderewska, polska działaczka społeczna, żona kompozytora i premiera Ignacego Jana Paderewskiego (ur. 1856)
• 1935 – Arizona Barker, amerykańska przestępczyni (ur. 1873)
• 1938 – Paul Enderling, twórca hymnu Wolnego Miasta Gdańsk (ur. 1880)
• 1942 – Carole Lombard, amerykańska aktorka (ur. 1908)
• 1943 – Wincenty Rapacki, polski aktor, śpiewak (ur. 1865)
• 1945 – Róża Etkin-Moszkowska, polska pianistka, laureatka Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina (ur. 1908)
• 1947 – Henryk Gąsiorowski, polski fotografik i krajoznawca (ur. 1878)
• 1953 – Artur Śliwiński, polski historyk, publicysta, polityk, członek Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego, premier Polski (ur. 1877)
• 1957 – Arturo Toscanini, włoski dyrygent (ur. 1867)
• 1975 – Jan Kazimierz Dorawski, polski lekarz, rentgenolog, taternik, alpinista (ur. 1899)
• 1976 – Henryk Klejne, polski kompozytor (ur. 1919)
• 1977 – Leif Panduro, duński pisarz (ur. 1923)
• 1981 – Bernard Lee, angielski aktor (ur. 1908)
• 1983 – Mieczysław Glanowski, polski polityk, minister górnictwa (ur. 1929)
• 1984 – Józef Nowak, polski aktor (ur. 1925)
• 1988 – Ballard Berkeley, angielski aktor (ur. 1904)
• 1989 – Pierre Boileau, francuski pisarz (ur. 1906)
• 1993 – Jan Gurda, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (ur. 1920)
• 1993 – Jón Páll Sigmarsson, islandzki sztangista, trójboista siłowy, kulturysta, zawodnik Highland Games i strongman (ur. 1960)
• 2001 – Laurent-Désiré Kabila, kongijski polityk, prezydent Demokratycznej Republiki Konga (ur. 1939)
• 2001 – Auberon Waugh, brytyjski pisarz (ur. 1939)
• 2002 – Ron Taylor, amerykański aktor (ur. 1952)
• 2003 – Henryk Czyż, polski kompozytor, dyrygent, pedagog, popularyzator muzyki, pisarz (ur. 1923)
• 2003 – Alfred Kantor, czeski malarz (ur. 1923)
• 2004 – Kalevi Sorsa, fiński polityk, premier Finlandii (ur. 1930)
• 2004 – Stanisław Świerk, polski trener piłkarski (ur. 1935)
• 2004 – Andrzej Wasiak, polski historyk (ur. 1939)
• 2006 – Anatolij Kuklin, radziecki kosmonauta (ur. 1932)
• 2007 – Rudolf August Oetker, niemiecki przedsiębiorca, twórca i wieloletni prezes koncernu spożywczego Dr. Oetker (ur. 1916)
• 2007 – Jerzy Schönborn, polski krytyk filmowy, publicysta, animator kultury (ur. 1932)
• 2007 – Yuri Stern, izraelski polityk (ur. 1949)
• 2007 – David Vanole, amerykański piłkarz (ur. 1963)
• 2008 – Elżbieta Góralczyk, polska aktorka (ur. 1950)
• 2008 – Nikola Kliusev, macedoński polityk, premier Macedonii (ur. 1927)
• 2008 – Adam Krzysztofiak, polski skoczek narciarski (ur. 1951)
• 2008 – Pierre Lambert, francuski polityk (ur. 1920)
• 2008 – Marcin Małecki, polski pianista jazzowy, kompozytor (ur. 1964)
• 2008 – Zdislav Tabara, czeski hokeista, trener hokejowy (ur. 1958)
• 2009 – Edmund Kajdasz, polski kompozytor, dyrygent chórów (ur. 1924)
• 2009 – Andrew Wyeth, amerykański malarz (ur. 1917)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień